Łyk zimnej wody, porcja lodów albo gorąca kawa i nagle pojawia się krótki, przeszywający ból zęba. Nadwrażliwość jest częstą dolegliwością i może występować okresowo, jednak nie powinna być automatycznie uznawana za normalną cechę uzębienia.
Podobne odczucia mogą mieć różne przyczyny. Czasami wynikają z odsłonięcia bardziej wrażliwych struktur zęba, ale ból wywoływany temperaturą może również towarzyszyć próchnicy, uszkodzeniu wypełnienia czy innym problemom wymagającym leczenia.
Skąd bierze się nadwrażliwość?
Zewnętrzną część korony zęba pokrywa szkliwo. W określonych sytuacjach ochronna warstwa może być cieńsza lub fragment zęba może zostać odsłonięty w okolicy dziąsła.
Wtedy bodźce termiczne, chemiczne lub mechaniczne mogą łatwiej wywoływać charakterystyczną reakcję bólową. Pacjenci najczęściej zauważają ją podczas spożywania zimnych albo gorących produktów, ale czasami problem pojawia się również przy słodkich i kwaśnych potrawach.
Nadwrażliwość może dotyczyć jednego zęba, kilku zębów albo większej części uzębienia. Ta informacja ma znaczenie podczas szukania przyczyny problemu.
Zbyt mocne szczotkowanie również może szkodzić
Dbanie o higienę jest podstawą profilaktyki, ale większa siła podczas szczotkowania nie oznacza lepszego oczyszczania.
Agresywne szorowanie zębów twardą szczoteczką może niepotrzebnie obciążać okolice przydziąsłowe. Znacznie skuteczniejsze jest regularne i dokładne szczotkowanie z wykorzystaniem prawidłowej techniki.
Osoby z nawracającą nadwrażliwością powinny zwrócić uwagę zarówno na rodzaj szczoteczki, jak i sposób jej używania. Pomocna może być konsultacja z dentystą lub higienistką, która pozwoli zweryfikować codzienne nawyki.
Kwaśna dieta ma znaczenie
Szkliwo może być narażone również na częsty kontakt z kwasami. Dotyczy to między innymi niektórych napojów gazowanych, energetycznych, soków czy kwaśnych produktów spożywanych bardzo często w ciągu dnia.
Znaczenie ma nie tylko to, co jemy i pijemy, ale również częstotliwość kontaktu zębów z kwaśnym środowiskiem.
Po spożyciu kwaśnego produktu nie trzeba natychmiast intensywnie szczotkować zębów. Warto natomiast przepłukać usta wodą i dbać o regularną higienę dostosowaną do indywidualnych potrzeb.
Nie każdy ból na zimno jest zwykłą nadwrażliwością
To szczególnie istotne w przypadku pojedynczego zęba, który nagle zaczyna reagować inaczej niż pozostałe.
Podobne dolegliwości mogą pojawiać się przy próchnicy, nieszczelnym lub uszkodzonym wypełnieniu, pęknięciu zęba albo problemach dotyczących miazgi. Samodzielne stosowanie pasty na nadwrażliwość może wtedy zmniejszyć objawy, ale nie usunie rzeczywistej przyczyny.
Jeżeli ból staje się coraz silniejszy, długo utrzymuje się po ustaniu bodźca, pojawia się samoistnie lub zaczyna występować także podczas nagryzania, należy skonsultować się ze stomatologiem.
W przypadku utrzymujących się dolegliwości zakres diagnostyki i leczenia stomatologicznego można sprawdzić między innymi na stronie krakowskiej kliniki Vita Medical.
Jak wygląda leczenie nadwrażliwości?
Nie ma jednego sposobu odpowiedniego dla wszystkich przypadków, ponieważ leczenie zależy przede wszystkim od przyczyny.
Jeżeli problem dotyczy odsłoniętych powierzchni zęba, lekarz może zalecić odpowiednią higienę i preparaty zmniejszające nadwrażliwość. W innych sytuacjach konieczne będzie leczenie ubytku, wymiana nieszczelnego wypełnienia lub inne postępowanie dostosowane do rozpoznanego problemu.
Dlatego diagnostyka jest ważniejsza niż samo tłumienie nieprzyjemnego objawu.
Kiedy umówić wizytę?
Pojedyncza krótkotrwała reakcja po bardzo zimnym napoju nie musi od razu oznaczać choroby. Warto jednak obserwować, czy sytuacja zaczyna się powtarzać.
Do stomatologa dobrze zgłosić się szczególnie wtedy, gdy nadwrażliwość pojawiła się nagle, dotyczy jednego konkretnego zęba, stopniowo się nasila albo utrudnia normalne jedzenie i picie.
Nie należy również czekać na pojawienie się silnego bólu. Kontrola pozwala sprawdzić, czy przyczyną rzeczywiście jest typowa nadwrażliwość, czy też podobny objaw sygnalizuje problem wymagający innego leczenia.
Warto znaleźć przyczynę zamiast przyzwyczajać się do bólu
Rezygnowanie z zimnych napojów czy gryzienie wyłącznie jedną stroną jamy ustnej pozwala czasem uniknąć nieprzyjemnego uczucia, ale nie wyjaśnia jego źródła.
Nadwrażliwość może mieć stosunkowo prostą do opanowania przyczynę. Może jednak być też pierwszym sygnałem problemu, który z czasem zacznie dawać bardziej nasilone objawy.
Dlatego nawracający ból warto potraktować jako informację, że ząb lub otaczające go tkanki wymagają bliższej oceny.