Silnik spalinowy jest to układ podzespołów, które muszą pracować w jednej sekwencji. Jeśli jeden element zaczyna szwankować, wówczas reszta szybko to odczuwa: rośnie temperatura, spada moc, pojawia się dymienie albo niepokojące odgłosy. Zapoznanie się z elementami silnika samochodu ułatwia ocenę, czy problem dotyczy mechaniki, zasilania, czy osprzętu.
Blok, głowica i chłodzenie, czyli baza silnika, której nie widać na pierwszy rzut oka
Podstawą silnika samochodu jest blok z cylindrami. To w nim poruszają się tłoki, a w odlewie biegną kanały olejowe oraz wodne. Na bloku spoczywa głowica z komorami spalania i zaworami. Wszystko łączy uszczelka głowicy, która oddziela olej, płyn chłodzący i gazy spalinowe. Kiedy traci szczelność za podstawowe sygnały uznaje się:
- ubytki płynu,
- przegrzewanie,
- twarde przewody układu chłodzenia,
- nierówną pracę na biegu jałowym.
Natomiast układ chłodzenia tworzą m.in. pompa cieczy, termostat, chłodnica i wentylator – utrzymują stabilną temperaturę, a przegrzanie osłabia uszczelnienia. Do tej grupy warto dodać miskę olejową i pokrywę zaworów, ponieważ nieszczelne uszczelki odpowiadają za wycieki oleju. Warto też kontrolować uszczelniacze wału oraz okolice filtra oleju.
Układ korbowo-tłokowy, rozrząd i smarowanie silnika samochodu
Tłok wykonuje ruch góra-dół, korbowód przenosi go na wał korbowy, a wał zamienia go w obrót, który trafia dalej do sprzęgła i skrzyni. Za szczelność w cylindrze odpowiadają pierścienie tłokowe; kiedy zużyją się, spada kompresja i silnik traci sprawność. Żeby mechanika wytrzymała obciążenia, potrzebne jest smarowanie. Pompa oleju tłoczy olej do panewek i wałków, a filtr zatrzymuje zanieczyszczenia. Jeśli ciśnienie oleju spada, na początek awarii ulegają elementy precyzyjne, w tym turbosprężarka.
Ważny jest też rozrząd, który steruje zaworami: pasek lub łańcuch współpracuje z napinaczami i kołami zębatymi. Zużycie często objawia się hałasem i gorszą dynamiką, a skrajnie może doprowadzić do kolizji tłoków z zaworami. Wtedy konieczny będzie serwis silników Cummins.
Jakie są najczęstsze źródła usterek w codziennej eksploatacji silników samochodowych?
Silnik potrzebuje właściwej dawki paliwa i powietrza. W dieslu ważne są pompa paliwa oraz wtryskiwacze, które pracują pod wysokim ciśnieniem. Ich objawy zużycia to:
- dymienie,
- spadek mocy,
- trudniejszy rozruch,
- rosnące spalanie.
W benzynie częstymi elementami awarii są świece oraz cewki zapłonowe. Po stronie powietrza liczą się filtr, szczelność dolotu, chłodnica powietrza doładowującego i turbosprężarka. Problemy z doładowaniem podnoszą spalanie i temperaturę spalin. W nowszych dieslach dochodzą EGR, filtr cząstek stałych DPF oraz SCR, czyli elementy ograniczania emisji. Nad pracą całości nadzoruje sterownik silnika (ECM) wraz z czujnikami.
Kiedy pojawiają się błędy, warto postawić na diagnostykę. Dobry serwis silników Cummins oraz innych jednostek wysokoprężnych zaczyna od odczytu parametrów, pomiarów i oceny osprzętu, a dopiero potem układa plan naprawy, żeby usunąć źródło usterki. To pozwala ograniczyć koszty i uniknąć powrotu tej samej usterki po naprawie.
